top of page

              GALENOS (129 – 200) 

Antik Roma’nın en önemli hekimi, anatomi ve fizyoloji bilgini, düÅŸünürüdür.
Özellikle anatomi biliminin geliÅŸmesine büyük katkıda bulunmuÅŸtur. Bergama’da doÄŸdu, 14 yaşına kadar mimar olan babasından matematik, astronomi, felsefe ve edebiyat dersleri aldı. Ä°lk tıp eÄŸitimini Pergamon’da (Bergama) aldı daha sonra Ä°skenderiye’de eÄŸitimine devam etti. EÄŸitimi sırasında Midilli adasında Aristo Okulu ve felsefecilerle tanıştı. DoÄŸduÄŸu kente dönerek hekimlik yaptı. 160’lı yılların başında Roma’ya yerleÅŸti. Gladyatörlerin cerrahlığını yaptı, daha sonra Roma sarayının hekimi oldu. Tedavi çalışmalarının yanı sıra anatomi, fizyoloji, farmakoloji bilimleri ve ayrıca felsefe ile ilgilendi.

Zamanın tıp bilimine tamamıyla hâkim olan Galenos bu bilim dalını orijinal ilkelere göre yeniden düzenledi. Özellikle araÅŸtırma metodunun önemini fark etti ve analizlerin, hastalıkların incelenip iyileÅŸtirilmesinin temelini oluÅŸturduÄŸunu savundu. Galenos, Hipokratik tıp ilmi ve ahlakına sıkı sıkıya baÄŸlı olmakla birlikte tecrübenin önemini inkâr etmedi, bizzat Hipokrat’ın tecrübi metoduna yoÄŸun ÅŸekilde baÅŸvurduklarını ifade ederek onun tıbbına dair gelenekleÅŸmiÅŸ yorumu aÅŸmaya çalıştı. Galenos’a göre tıp sürekli gözlem ve tecrübeyle geliÅŸtirip temellendirilen bir teoridir; tıp hakkındaki bilgileri yalnızca geleneksel teoriden istidlalle doÄŸmaz, yeni tecrübeler yeni bilgilerin de kaynağıdır. Tıp ilmi tecrübesiz ilerlemez. 400 eserinin olduÄŸu tahmin ediliyor fakat günümüze 100 kadarı ulaÅŸmıştır. En önemli eserleri; Latince koleksiyonu Claudii Galeni Opera Omnia baÅŸlığıyla yirmi cilt halinde neÅŸredildi, Galenos’un eserlerinden yapılmış iktibaslardan oluÅŸan Ä°ngilizce antoloji Greek Medicine adlı bir çalışma içinde yayımlandı, yine onun tıbbî eserlerine dair ayrıntılı bir bibliyografya Fuat Sezgin’in kitabında mevcuttur.

bottom of page